چه کودکانی به گفتاردرمانی نیاز دارند؟
گفتاردرمانی فقط برای کودکانی نیست که «دیر حرف می‌زنند». بسیاری از کودکان با شرایط مختلف رشدی، عصبی، شنیداری، یادگیری و ارتباطی ممکن است به ارزیابی و مداخله گفتاردرمانی نیاز داشته باشند.
کودکی که:
کمتر از حد انتظار صحبت می‌کند
واژگان محدودی دارد
دیر جمله می‌سازد
در فهم دستورات مشکل دارد
یا رشد زبانی او از همسالانش عقب‌تر است
ممکن است به ارزیابی گفتار و زبان نیاز داشته باشد. سال‌های اولیه زندگی برای رشد زبان بسیار مهم‌اند و شناسایی زودهنگام تأخیرها اهمیت زیادی دارد
برخی کودکان صداها را اشتباه تولید می‌کنند، بعضی واج‌ها را حذف می‌کنند، یا گفتارشان برای اطرافیان به‌سختی قابل فهم است.
این کودکان ممکن است دچار اختلالات تولید گفتار، اختلالات واجی، آپراکسی گفتار یا سایر مشکلات گفتاری باشند و از گفتاردرمانی سود ببرند
کودکانی که در گفتارشان:
تکرار
کشیده‌گویی
گیر
یا تنش هنگام صحبت کردن
دیده می‌شود، ممکن است به ارزیابی تخصصی نیاز داشته باشند. لکنت فقط بر روانی گفتار اثر نمی‌گذارد، بلکه می‌تواند بر اعتمادبه‌نفس، مشارکت کلاسی و کیفیت ارتباط نیز تأثیر بگذارد.
کودکانی که کم‌شنوا هستند، آسیب شنوایی دارند یا از کاشت حلزون استفاده می‌کنند، ممکن است در رشد گفتار، زبان، درک شنیداری و مهارت‌های ارتباطی به حمایت تخصصی نیاز داشته باشند.
گفتاردرمانی در این کودکان می‌تواند روی این موارد تمرکز کند:
رشد زبان دریافتی و بیانی
تقویت مهارت‌های شنیداری
رشد واژگان و جمله‌سازی
بهبود وضوح گفتار
حمایت از ارتباط مؤثر در خانه و مدرسه
بسیاری از کودکان دارای اتیسم در یک یا چند حوزه زیر به مداخله گفتاردرمانی نیاز دارند:
رشد گفتار و زبان
ارتباط اجتماعی
درخواست کردن و بیان نیازها
نوبت‌گیری در مکالمه
درک زبان
مهارت‌های کاربردشناختی
استفاده از روش‌های جایگزین یا مکمل ارتباطی در صورت نیاز
گفتاردرمانی در این کودکان فقط بر حرف زدن متمرکز نیست، بلکه بر ارتباط معنادار و کارآمد تمرکز دارد.
کودکان دارای ADHD ممکن است در برخی از این زمینه‌ها مشکل داشته باشند:
گوش دادن و دنبال کردن دستورها
سازمان‌دهی گفتار
حفظ توجه در مکالمه
نوبت‌گیری
کنترل تکانشگری در ارتباط
درک و بیان دقیق پیام
اگرچه ADHD به‌تنهایی اختلال گفتار و زبان نیست، اما در بسیاری از کودکان با دشواری‌های زبانی، روایت‌گری، مهارت‌های کاربردشناختی و عملکرد ارتباطی همراه می‌شود و ممکن است نیاز به ارزیابی گفتار و زبان وجود داشته باشد
کودکان دارای فلج مغزی، سندرم‌های ژنتیکی و سایر شرایط عصبی-رشدی ممکن است در گفتار، زبان، کنترل حرکتی اندام‌های گفتاری، بلع و ارتباط مشکل داشته باشند.
در این کودکان، گفتاردرمانی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
بهبود عملکرد ارتباطی
کمک به رشد زبان
ارزیابی و درمان مشکلات حرکتی گفتار
کمک به تغذیه و بلع
استفاده از روش‌های ارتباطی جایگزین در صورت نیاز
کودکانی که تأخیر رشدی کلی یا چالش‌های شناختی دارند، اغلب در رشد زبان، فهم مفاهیم، بیان خواسته‌ها، مهارت‌های ارتباطی و یادگیری زبانی نیاز به حمایت بیشتری دارند.
گفتاردرمانی در این کودکان معمولاً با هدف ارتباط کاربردی، فهم بهتر محیط و افزایش مشارکت در فعالیت‌های روزمره انجام می‌شود.
کودکانی که زودتر از موعد به دنیا آمده‌اند، ممکن است در برخی موارد در معرض خطر بیشتری برای دشواری‌های گفتار، زبان، تغذیه، پردازش شنیداری و رشد ارتباطی باشند.
همه کودکان نارس الزاماً به گفتاردرمانی نیاز ندارند، اما اگر در مسیر رشد ارتباطی یا زبانی نشانه‌هایی از تأخیر دیده شود، ارزیابی زودهنگام اهمیت زیادی دارد
برخی مشکلات خواندن و نوشتن ریشه در دشواری‌های زبانی دارند. کودکانی که در این زمینه‌ها مشکل دارند، ممکن است در این حوزه‌ها هم چالش داشته باشند:
آگاهی واج‌شناختی
واژگان
درک زبان
روایت‌گری
پردازش زبانی
به همین دلیل، در بعضی کودکان دارای اختلال خواندن و نوشتن، ارزیابی گفتار و زبان می‌تواند بخش مهمی از بررسی تخصصی باشد.
برخی کودکان:
حرف‌های دیگران را خوب متوجه نمی‌شوند
برای پاسخ دادن زمان زیادی نیاز دارند
جمله‌های کوتاه و ناقص می‌سازند
در واژه‌یابی مشکل دارند
یا نمی‌توانند منظور خود را روشن بیان کنند
این موارد می‌تواند نشانه اختلال زبان باشد و نیاز به ارزیابی تخصصی دارد.
مثل کودکانی که:
صدای گرفته یا خشن دارند
صدایشان خیلی ضعیف یا پرتنش است
خیشومی صحبت می‌کنند
یا هنگام صحبت زود خسته می‌شوند
در این موارد نیز گفتاردرمانی می‌تواند کمک‌کننده باشد
برخی کودکان در این زمینه‌ها دشواری دارند:
شروع مکالمه
حفظ موضوع گفتگو
نوبت‌گیری
درک سرنخ‌های اجتماعی
بیان مناسب احساسات و نیازها
این کودکان هم ممکن است از خدمات گفتاردرمانی بهره‌مند شوند، به‌ویژه زمانی که مشکلات ارتباطی بر روابط، بازی، مدرسه یا مشارکت اجتماعی آن‌ها اثر گذاشته باشد.